Pawło Paszczewśkyj

Павло Пащевський

Transkrypcje nazwiska:

Pavlo Pashchevskyj

Zawód / tytuł:

Grupa społeczna:

duchowieństwo, wojskowi

Miejsce narodzin:

Wełyki Pryćky pow. kaniowski na Kijowszczyźnie

Data narodzin:

15.1.1874

Data śmierci:

26.1.1944

Czas pochówku:

1939-1947

Dane związane z nagrobkiem

Tekst inskrypcji (brzmienie oryginalne):

[Tekst na płycie nagrobnej:]
ПРОТОПРЕСВІТЕР ОТЕЦЬ ПАВЛО ПАЩЕВСЬКИЙ 1874-1944 КЕРУЮЧИЙ ГОЛОВНОЮ УПРАВОЮ ВІЙСЬКОВОГО ДУХОВЕНСТВА АРМІЇ УНР
[Tekst na tabliczce na krzyżu wojskowym:]
ПРОТОПРЕСВІТЕР о. ПАВЛО ПАЩЕВСЬКИЙ 1874-1944 КЕРУЮЧИЙ ГОЛОВНОЮ УПРАВОЮ ВІЙСЬКОВОГО ДУХОВЕНСТВА АРМІЇ УНР УЧАСНИК ЗИМОВОГО ПОХОДУ

Tekst inskrypcji (tłumaczenie):

PROTOPRESBITER ks. PAWŁO PASZCZEWŚKYJ 1874-1944 KIERUJĄCY ZARZĄDEM GŁÓWNYM WOJSKOWEGO DUCHOWIEŃSTWA ARMII URL UCZESTNIK ZIMOWEGO POCHODU

Rok powstania grobu:

Autor projektu:

Charakter grobu:

mogiła pojedyncza

Rodzaj grobu:

beton

Opis elementów grobu:

Obramowanie, krzyż wojskowy z podstawą z betonu, na krzyżu tabliczka ze znakiem krzyża i inskrypcją oraz tryzub z brązu. Na krzyżu umieszczona fotografia. Pozioma płyta nagrobna z kamienia z krzyżem, tryzubem oraz tekstem.

Opis otoczenia grobu:

Nota biograficzna:

Ukończył Seminarium Duchowne w Kijowie i kursy na Uniwersytecie św. Włodzimierza. Pracował w probostwie Anykijewka na terenie diecezji chersońskiej. W czerwcu 1917 r. był delegatem diecezji na pierwszy Ogólnoukraiński Zjazd Cerkiewny w Kijowie. W Zjeździe uczestniczył także Symon Petlura, który zaproponował P. Paszczewskiemu przejście na służbę w organizującej się armii ukraińskiej.
Decyzją Ukraińskiego Generalnego Komitetu Wojskowego z 25.07.1917 r. został kapelanem 1. Ukraińskiego Pułku Rezerwowego, nazwanego wkrótce Pułkiem Serdiuckim im. Hetmana Petra Doroszenki. Ponieważ UCR była przeciwna powołaniu narodowej armii ukraińskiej i służby duszpasterstwa, zwerbowani przez P. Paszczewskiego kapelani powoływani byli w następnych pułkach ukraińskich za wyłączną zgodą S. Petlury i bez nadawania specjalnych etatów. Wszystkie uroczystości wojskowe o charakterze ogólnoukraińskim rozpoczynały się od tego momentu nabożeństwami odprawianymi przy udziale kapelanów wojskowych. W okresie rządów hetmana P. Skoropadskiego, zgodnie z jego decyzją o organizacji armii w każdej organizującej się dywizji i pułku przewidziano etat kapelana. Wtedy liczba duchowieństwa powiększyła się.
P. Paszczewski był jednym z członków Ogólnoukraińskiej Prawosławnej Rady Cerkiewnej i uczestniczył w Ogólnoukraińskich Zjazdach Cerkiewnych wypracowujących zasady powołania Ukraińskiej Autokefalicznej Cerkwi Prawosławnej. Cieszył się dużą popularnością wśród wiernych i uznaniem wśród działaczy narodowych.
W Pierwszym Pochodzie Zimowym armii URL uczestniczyło tylko trzech kapelanów: ks. Pawło Paszczewski, Wasyl Sukacziw i Mykoła Marynycz. Kiedy na podstawie kwietniowej polsko-ukraińskiej umowy politycznej i konwencji wojskowej, Armia URL z Pochodu połączyła się z sojuszniczymi polsko-ukraińskimi wojskami biorącymi udział w wyprawie kijowskiej, przy jej reorganizacji w maju 1920 r. powołano w Sztabie Generalnym Zarząd Duszpasterstwa Wojskowego. Szefem Zarządu został protoprezbiter ks. Pawło Paszczewski, awansowany do stopnia generała chorążego. Wkrótce po tym powołał on kapelanów dywizyjnych i pułkowych. Łącznie w 1920 r. w szeregach AURL w Polsce było ponad dwudziestu kapelanów, ale w trakcie walk ich liczba zmniejszyła się i z internowaną armią w Polsce znalazło się tylko około dziesięciu duchownych. W krótkim czasie we wszystkich obozach zorganizowano pomieszczenia cerkiewne, a do programów organizowanych wówczas szkół ogólnokształcących różnych stopni oraz oficerskich i podoficerskich włączono zajęcia z religii. Z powodu braku duchowieństwa nie można było tych założeń wprowadzić w życie. Dla zwiększenia liczby kadr, na wniosek powołanej w marcu 1921 r. Ukraińskiej Rady Cerkiewnej pod przewodnictwem ks. P. Paszczewskiego (członkowie: prof. Wasyl Bidnow, płk Fedir Hudyma, ks. Mykoła Marynycz, ks. Anatolij Wołkowycz, Petro Bohacki) minister wyznań Centrum Państwowego URL na wychodźstwie prof. Iwan Ohijenko i metropolita prawosławny w Warszawie Jurij (Heorhij) wyrazili zgodę na zorganizowanie w kaliskim obozie skróconych Kursów Kapelanów. Ich kierownikiem został ks. P. Paszczewski.
W obozach rozwinęły również działalność Prawosławne Bractwa Kozackie św. Pokrowy i św. Cyryla i Metodego. Na ich Zjeździe w połowie 1921 r. P. Paszczewski został wybrany przewodniczącym Rady Bractw. Po rozwiązaniu w 1924 r. obozów wyjechał na Wołyń i był proboszczem w parafii we wsi Bobyn (pow. Równe), gdzie włączył się do działalności oświatowej prowadzonej przez Towarzystwo „Proswita”.
W 1926 r. został proboszczem parafii w Łucku. Brał udział w działalności tamtejszego oddziału UKC i był nauczycielem religii w prywatnym gimnazjum ukraińskim w Łucku. Pierwszy odprawił panichidę w intencji hetmana Ukrainy Iwana Mazepy, następnie w Zdołbunowie w intencji Symona Petlury zamordowanego przez agenta sowieckiego. Wygłaszał kazania w języku ukraińskim.
W 1931 r. został odznaczony przez prezydenta II RP orderem Odrodzenia Polski. Obsługiwał wiele uroczystości organizowanych przez emigrantów ukraińskich w Polsce. Od 1936 r. dojeżdżał do Przemyśla i odprawiał tam nabożeństwa dla licznej emigracji ukraińskiej, zwłaszcza młodzieży szkolnej. Brał też udział w działalności Towarzystwa im. Metropolity Petra Mohyły, a w 1939 r., po aresztowaniu M. Chanelki był wybrany jego przewodniczącym.
W 1940 r. został proboszczem Prawosławnego Soboru Katedralnego Marii i Magdaleny w Warszawie. Zmarł w Warszawie i został pochowany w kwaterze generalskiej cmentarza prawosławnego Warszawa-Wola.
Opublikował wiele artykułów w prasie cerkiewnej, w tym wspomnienia z walk Armii URL w latach 1917-1921 oraz dotyczących roli duchowieństwa wojskowego.
Jego syn Pawło Paszczewski zginął w 1944 r. pod Brodami. Drugi syn Hryhorij Grzegorz (25 VI 1910 – 1 VIII 1984) pracował, jako duchowny w strukturach Kościoła Prawosławnego w Polsce. Zmarł i pochowany został we wsi Werstok w pow. hajnowskim. Tam też spoczywa jego trzeci syn Mykoła (1902-1974).

Dane cmentarza:

Cmentarz prawosławny na Woli w Warszawie

Województwo: Mazowieckie

Powiat: miasto na prawach powiatu

Gmina: m. st. Warszawa, dzielnica Wola

Adres pocztowy: ul. Wolska 138/140, 01-126 Warszawa

Plan cmentarza

Numer Kwatery, numer alei i grobu:
Kw. 36 – 2 – 34

Opis cmentarza:

Cmentarz prawosławny w Warszawie (ul. Wolska 138/140) to główna nekropolia prawosławna w stolicy Polski. Swym kształtem przypomina prostokąt ulokowany między ulicami: Wolską, Redutową, Pustola i Elekcyjną. Teren cmentarza w momencie jego założenia został podzielony na cztery części (potem dodano piątą), co pozwoliło zorganizować pochówki według hierarchii społecznej zmarłego. Współczesna powierzchnia obiektu to ok. 13,3 ha. Więcej: https://ukrainskanekropolia.org/cmentarz-prawoslawny-na-warszawskiej-woli/

Źródła:

CAW, SAU, sygn. 380.2/243; ЦДАВО України, Ф. 2581, оп. 1, спр. 73, арк.13; П. Пащевський, Участь Українского військового духовенства в боротьбі за визволення України,„Церква і Нарід”, Кременець 1936, nr 10, s. 327-330
П. Білон, Спогади, Пітсбург 1952, s. 75, 81, 86, 124-125
Świadectwo nr 279 – ukończenia Ukraińskich Prawosławnych Kursów dla Kapłanów w obozie kaliskim przez Mychajła Dobriaka, Kalisz, 22.04.1922 r.; „Вісті УЦК”, 1939, nr 3/4, s. 20-21
O. Колянчук, M. Литвин, К. Науменко, Генералітет…, s. 211
M. Омелянович-Павленко, Зимовий похід (6.12.1919-6.05.1920), ZD, Каліш, 1929, nr 1, s. 52
A. Kolańczuk, Duszpasterstwo w Armii URL, [w:] Церковний календар, Сянік 2002, s. 150-159
О. Колянчук, Українська військова…, s. 116 i inne
M. Оме-лянович-Павленко, Спогади…, s. 242 i in.
В. Борщевич, Волинський пом’янник, Рівне 2004, s. 247-251.
Павло Пащевський, strona w Wikipedii