Teofil Kormosz

Теофіль Кормош

Transkrypcje nazwiska:

Teofil Kormosh, Теофіл Кормош

Zawód / tytuł:

Prawnik, działacz społeczny

Grupa społeczna:

działacze społeczni, inteligencja

Miejsce narodzin:

Rzeczyczany, obwód lwowski, rejon lwowski, Gródecka Terytorialna Gromada [село Речичани, Львівська область, Львівський район, Городоцька Територіяльна громада]

Data narodzin:

26.1.1863 [wg. zapisu w księdze metrykalnej]

Data śmierci:

26.11.1927

Czas pochówku:

1918 -1939

Dane związane z nagrobkiem

Tekst inskrypcji (brzmienie oryginalne):

ТУТ ОЧІКУЮТЬ ВОСРЕСЕННЯ
У вічную пам’ять: “Тому, хто в праці для рідного народу
видержав до кінця”
Др. ТЕОФІЛЬ КОРМОШ
(25.01.1863 р. – 26.11.1927 р.)
Адвокат
заслужений громадянин м. Перемишля
почесний член і організатор усіх місцевих і краєвих
громадських організацій і установ
засновник “Народного Дому” в Перемишлі
голова надзірної ради Земельного Банку у Львові
директор Українського Банку “Віра” і “Української Щадниці”
голова філії “Просвіта” і тов. Союзу Кооператив
диригент хору “Боян”
годова тов. “Охорони Могил”
і “Опіки Над Молоддю”

Tekst inskrypcji (tłumaczenie):

TU OCZEKUJĄ ZMARTWYCHWSTANIA
Na wieczną pamięć: “Temu, kto pracując dla własnego narodu
wytrzymał do końca”
Dr. TEOFIL KORMOSZ
(25.01.1863 r. – 26.11.1927 r.)
Adwokat / zasłużony obywatel m. Przemyśla
członek honorowy i organizator wszystkich miejscowych i krajowych
organizacji i instytucji społecznych
założyciel “Domu Ludowego” w Przemyślu
przewodniczący rady nadzorczej Banku Ziemskiego we Lwowie
dyrektor Ukraińskiego Banku „Wira”i “Ukraińskiej Kasy Oszczędnościowej”
przewodniczący filii “Proświty” i tow. Związku Spółdzielni
dyrygent chóru “Bojan”
przewodniczący tow. “Ochrony Mogił”
i “Opieki Nad Młodzieżą”

Rok powstania grobu:

Autor projektu:

Charakter grobu:

mogiła zbiorowa

Rodzaj grobu:

kamienny + beton

Opis elementów grobu:

Grobowiec z tablicami inskrypcyjnymi z granitu po obydwu stronach. Jedna z tablic jest poświęcona poległym pod Krutami, a wywodzącym się z Ziemi Przemyskiej gimnazjalistom – Grzegorzowi (Hryhorij) Pipskiemu i Janowi (Iwanowi) Sorokiewiczowi (Jan/Iwan urodził się we wsi Bednarka na Łemkowszczyźnie, jednakże jego ojciec, o. Jan/Iwan, urodził się w Przemyślu. Lata młodzieńcze spędził Jan/Iwan junior w podprzemyskich Ujkowicach, gdzie jego ojciec był proboszczem aż do tragicznej śmierci w marcu 1945 r.)

Opis otoczenia grobu:

Nota biograficzna:

Teofil Kormosz urodził się 26.1.1863 r. we wsi Rzeczyczany (с. Речичани) w rodzinie o. Jana/Iwana, miejscowego proboszcza, i Marii (z d. Olszańska) Kormoszów. Żonaty z Aleksandrą/Ołeksandrą (z d. Hordyńska)*.

W grobowcu pochowana jest również jego żona, syn Stefan oraz córka Irena**.

*Urodzona 24.01.1868 r. we wsi Balice (с. Баличі) jako córka o. Adama i Józefy Sienkiewicz. Oboje jej rodzice spoczywają na cmentarzu we wsi Laszki Gościńcowe (с. Ляшки Гостинцеві; нинішня назва — Гостинцеве).

**Poślubiła Włodzimierza/Wołodymyra Szuchiewicza, syna Włodzimierza/Wołodymyra, autora monumentalnej monografii o Huculszczyźnie, i Herminy (z d. Lubowicz).

Na polu 21a spoczywa rodzony brat Teofila, o. Emilian: Emilian Kormosz | Żywi w naszej pamięci (ukrainskanekropolia.org).

Dane cmentarza:

Cmentarz Komunalny Główny w Przemyślu

Województwo: Podkarpackie

Powiat: Przemyski

Gmina: Przemyśl

Miejscowość: Przemyśl

Adres pocztowy: ul. Juliusza Słowackiego, 37-700 Przemyśl

Plan cmentarza

Numer Kwatery, numer alei i grobu:
27A-13-4; Grobowiec znajduje się na jednym z największych skupisk ukraińskich mogił na Cmentarzu Komunalnym w Przemyślu. Bezpośrednio sąsiadują z nim groby m.in., Grzegorza Ceglińskiego, Michała Kosa, Jarosławy Nehrebeckiej, Włodzimierza Pajtasza, Michała Walczyka.

Opis cmentarza:

Cmentarz Główny w Przemyślu położony jest na południowym krańcu miasta przy ulicy Słowackiego (dawniej ulica Dobromilska). Teren Cmentarza Głównego zajmuje obecnie 16.5 ha i liczy blisko 30 tys. pochowanych. Początki Cmentarza Głównego poprzedziło istnienie w tym miejscu cmentarza cholerycznego, gdzie grzebano ludzi zmarłych wskutek cholery czy innych chorób zakaźnych. Założenie nekropolii przyjmuje się na rok 1831r. kiedy odnotowano pierwszą epidemię cholery. W 1859r. na cmentarzu wybudowano kaplicę. Na wmurowanej w jej wnętrzu tablicy można przeczytać: \" Ta kaplica zbudowana kosztem Franciszka i Teresy Małkowskich ... .\" Najstarsze nagrobki zachowane do naszych czasów pochodzą z lat sześćdziesiątych XIX wieku nie licząc pomników przeniesionych tutaj ze Starego Cmentarza , z których najstarszy pochodzi z 1806 roku. Wobec potrzeby poszerzenia obszaru cmentarza kilkakrotnie dokonywano zakupu sąsiednich gruntów między innymi w latach 1883, 1894, 1899 i 1911. W roku 1909 ukończono budowę muru cmentarnego oraz założono nowe kwatery i drogi w częściach wcześniej nie zagospodarowanych. W tym czasie cmentarz komunalny służył całej ludności miasta , z wyjątkiem Żydów , którzy zachowali prawo do posiadania własnego cmentarza. Na cmentarzu tym znalazły miejsce spoczynku wielu byłych uczestników powstań narodowych 1831 i 1863 roku. Jeszcze w okresie międzywojennym, było wówczas na cmentarzu 90 grobów kryjących ich szczątki. Do dziś wiele z nich uległo całkowitemu zniszczeniu. Prawdopodonie na tym cmentarzu spoczywają przeniesione z Francji szczątki polskiego generała, uczestnika Powstania Styczniowego - Jarosława Dąbrowskiego. Jednak przeprowadzone w latach 1971-1973 poszukiwania nie przyniosły pozytywnego rezultatu. W 1925 roku Przemyśł zakupił grunt obok cmentarza przeznaczony na dalsze jego poszerzenie , w 1930 roku nabyto 200 świerków dla obsadzenia dróg cmentarnych, a w 1932 zainstalowano oświetlenie elektryczne alei głównej. W okresie II wojny światowej, oprócz mieszkańców miasta chowano tutaj także osoby z terenu ówczesnego ZSRR zmarłych w obozie przejściowym dla ludności wywożonej do Niemiec na roboty przymusowe. Przez pewien czas grzebano tutaj także jeńców włoskich zmarłych w Stalagu nr 327 w Nehrybce. (Źródło: https://cmentarze24.pl/index.php/cmentarze/podkarpackie/item/342-cmentarz-glowny-przemysl).

Źródła:

Narodziny: Kormosz Teofil
FamilySearch, https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:33S7-9RSH-CKW?i=44&wc=QV25-XMM%3A180600901%2C203269101%2C203272101&cc=1910265
Zapowiedzi: Kormosz Teofil i Aleksandra Hordyńska
APP, https://skany.przemysl.ap.gov.pl/show.php?zesp=148&cd=0&ser=10&syg=239; 207
Śmierć: Kormosz Teofil
APP, http://www.skany.przemysl.ap.gov.pl/show.php?zesp=148&cd=0&ser=10.4&syg=360; 480